Bron : Nettie Stoppelenburg

 

Hier vind u de geschiedenis van Oudewater in korte omschrijvingen.
De documentatie van de geschiedenis is nooit compleet en inbreng is welkom.
Wanneer u over gegevens beschikt die niet in de tijdlijn staan, horen we graag van u.

 


1601 De Varkensbrug gebouwd, als boogbrug; volgens het bestek moet de hoogte gelijk zijn aan die van de Hallebrug
1601 De gevel van het Arminiushuis wordt vernieuwd in opdracht van Pieter van Cortenoordt
1603 Johannes Lydius aangesteld als tweede predikant in Oudewater
1604 Loterij ten behoeve van de oprichting van een weeshuis
1605 Sybert Bonser genoemd als secretaris van de stad, ook in 1609 genoemd
1607 De Waardpoort gebouwd
1608 Herdenkingsprogramma van de Oudewaterse moord ingesteld, met o.a. een kerkdienst
1608 De erven op de oude stadswal aan de noordzijde van de kerktoren worden verkocht.
1608 Rector mr. Dirck Tromper wil met pensioen
1611 De gevel van Donkere Gaard 3 wordt vernieuwd in opdracht van Ingen Schrevelsz van der Lae
1612 Anthonis van Everdingen genoemd als secretaris, tot 1625
1613 Overlijden Jan Pietersz van der Lee te Oudewater; overlijden Rudolf Snellius van Royen, hoogleraar te Leiden, begraven te Oudewater
1613 De poort van het weeshuis is gereed
1613 Overlijden Rudolf Snellius van Royen, hoogleraar te Leiden, begraven te Oudewater
1614 Rector mr. Sibert Bonser mag 40 jongens onderwijzen; mr Jan Barentsz mag alle andere jongens en meisjes in zijn school leren spellen, lezen en schrijven.
1614 Laatste bericht van leven van Jan van Alerdingen, priester van het Ursulaconvent
1614 Havenstraat 9 gebouwd als vervanging van een houten huis in opdracht van schoolmeester Jan Barentsz van Wijk
1615 Jan Claasz Bijl mag op het erf aan de westzijde van de IJssel dat hij van baljuw Crayestein heeft gekocht, een pottebakkerij oprichten.
1615 Wijdstraat 11 gebouwd in opdracht van Willem Corsz van Bollesteijn en Marritgen Adriaensdr van Hovesteyn, ‘Beter benijdt …’
1615 Burgemeesters Jacob Willemszn van Swieten en Claes Janssen van Rodenburch
1616 Oldenbarnevelt bezoekt met Adriaen van Mathenesse en Cornelis van der Mijle Oudewater
1616 Verdieping van de Hollandse IJssel besproken in Utrecht
1616 Burgemeesters Jacob Willemsz van Swieten en Willem Roeloffsz van Meerlandt; vroetschappen Pieter Gerritsz Paemburch, Sebastiaen Adriaensz, Amel Henricxz van Rijswijck, Jan Jacobsz Cooren, Willem Dircxz, Claes Jansz. Rodenburch, Gerrit Harmansz Taets, Jan Simonsz van Swammerdam, Hensbeecq, Jacob Jansz van Meer; schepenen Dirck Gijsbertsz van Praet, Dirck Adriaensz van der Hout, Cornelis Jansz Copper
1617 Onlusten tussen Remonstranten en Contra -Remonstranten
1618 Een late verkiezing: op 5 januari worden Allart Jansz en Arien Sebastiaensz gekozen als burgemeesters
1618 De dijk buiten de IJsselpoort wordt verhard
1618 Baljuw Gerrit Gerritsz van Crayesteijn overleden.
1618 Jonkheer Geleyn Seghers van Wassenhoven aangesteld als baljuw
1618 Wetsverzetting op 28 september door prins Maurits: er was een lijst naar het Hof gegaan met aantekeningen over de leden van de Raad en de Vroedschap
1620 Burgemeester Jan Symonsz van Swammerdam overlijdt; Dirck Ghijsbertsz van Praet vervangt hem
1624 Gekozen tot burgemeesters: Allardt Jansz van Cortlandt en Adriaen Sebastiaensz
1625 19 oktober: huwelijk van twee lepralijders, Jan Pieterssen van Gent en Erm Harmensen van Padeborn
1625 Gekozen tot burgemeesters: Willem Dircxz en Adriaen Sebastiaensz

1626 Hugo de Hoy aangesteld als secretaris van de stad, tot 1652
1626 Een Jezuïet vestigt zich in Oudewater, Ludovicus Southieu
1626 De rederijkers willen ‘te Kermis’ het verhaal van Esther spelen, dominee Lydius en burgemeester Aryen Bastiaenssen gaan de lidmaten hiervan weerhouden
1626 Gekozen tot burgemeesters: Dirck Ghijsbertsz van Praet en Cornelis Dircxz (deze na het overlijden van Willem Dircxz)
1628 Rel bij de verpachting van de turfaccijns (Hof van Holland 5232-18, o.a. verhoor Anna Pieters)
1628 Gekozen tot burgemeesters: Cornelis Dircxz en Adriaen Sebastiaensz

1629 De staten van Holland spreken de intentie uit om een verdedigingslinie aan te leggen waarin Oudewater is opgenomen
1629 Gekozen tot burgemeesters: Ghijsbert Cornelisz Schuijt en Cornelis Jacobsz van Steijn
1630 Gekozen tot burgemeesters: Dirck Ghijsbertsz van Praet en mr. Anthonis van Everdingen
1632 Er zijn 547 huizen in Oudewater
1632 De kaart van Blaeu wordt uitgegeven
1632 De nieuwe Broeckerpoort en de nieuwe IJsselpoort zijn klaar
1633 Het Wapen van Haarlem gebouwd in opdracht van brouwer Rutger Martensz van Sypesteijn
1635 Johannes Küntz, voor 1625 mogelijk tijdens een heksenvervolging met zijn zuster uit Münster naar Oudewater gekomen, verkrijgt het burgerschap
1636 Pestepidemie
1636 Gekozen tot burgemeesters: Willem Tromper en Jan van Rodenburgh de Jonge

1638 Mr. Carel van Willigen aangesteld als baljuw
1641 Eerste vermelding van een standerdmolen op het zuidwesterpunt van de stadswal
1641 Lodewijck Andries Brouwman, waarschijnlijk tijdens een heksenvervolging uit Büren/Paderborn naar Oudewater gekomen, verkrijgt het burgerschap
1642 Jan Fredericksz van Velsen laat een legaat na aan het weeshuis voor een jaarlijks feest op Driekoningenavond, 5 januari
1644 Weging Maria Konings
1644 Bouw van boerderij Noord-Linschoterzandweg 24, de boerderij met de lelie

1645 De Staten van Holland verlenen octrooi voor het maken van een zandpad onder langs de dijk in Hekendorp
1645 Oudewater en Woerden sluiten een accoord over het oprichten van een compagnie waardgelders; kapitein is Anthonis Pietersz van Wijngaerden
1645 Gekozen tot burgemeesters: Willem Pietersz Tromper en Hendrick Pietersz Backer
1646 Paulus Voetius genoemd als rector op de Latijnse school
1647 Weging Leentje Willems

1648 Jacob Jansz genoemd als schoolmeester van de ‘duytsche school’.
1648 Willem Pietersz Tromper is aanwezig bij een maaltijd die aan Johan de Witt wordt aangeboden; De Witt spreekt over het feit dat Oudewater tot voor kort in de Staten van Holland zitting had maar nu niet meer; Tromper antwoordt: ‘Mijn heer, laat ons met uwer Wel-Edelheids toelaating hier mede besluiten: indien onze magt zoo groot was, als ons recht goed is, wij zoude van onze oude plaats wederom bezit komen neemen.
1649 Op naam van derden koopt de katholieke gemeente een pand in de Leeuweringerstraat aan, het huidige kostershuis bij de Oud-katholieke kerk
1650 Het schilderij van Dirk Stoop
1651 Schilderij van weesvader Bartholomeus Cornelisz Blijeel en weesmoeder Machteltgen Hendricks van Dam met de weeskinderen
1653 Gekozen tot burgemeesters: Hendrick Cornelisz de Haen en Gerard van Everdingen
1654 Burgemeester De Haen overlijdt; in zijn plaats Willem Pietersz Tromper
1654 Barent Jansz van Deventer en Niesgen Cornelis aangesteld als weesvader en weesmoeder
1654 Boudewijn Rampensis koopt het huis in de Kapellestraat op de hoek van het Heilig Leven aan als schuilkerk voor de ‘Jesuitenkerk’
1654 Gekozen tot burgemeesters: Pieter Jacobsz van der Horst en Willem Pietersz Tromper
1654 De burgemeesters van Oudewater en de regeerders van Hoenkoop worden op 1 december door o.a. de landeigenaren in Hoenkoop, het Catharijneconvent te Utrecht en de Duitse orde gemachtigd om de twee nieuwe watermolens in Hoenkoop te bezoeken en goed te keuren.
1655 Gekozen tot burgemeesters: Pieter Jacobsz van der Horst en Willem Pietersz Tromper
1655 November: Boudewijn Rampensis en Ghijsbert Ariensz Schijff sluiten een weddenschap. Boudewijn Rampensis zal een schip uitrusten voor de kaapvaart, voorzien van minstens vier kanonnen en onder commando van Jan van Dijck uit Oudewater. Als hij dit schip in april 1656 niet klaar heeft liggen, krijgt Schijff 100 gulden. Als het schip op tijd kan afvaren, moet Schijff daarop meevaren als soldaat of anders 100 gulden aan Rampensis betalen.
1656 Marritie Aerts op Dijkvelt beschuldigd van hekserij door een andere vrouw
1656 Gekozen tot burgemeesters: Dirck Jansz Verwey en Nicolaes Jansz Speyer

1657 Borremans noemt het ‘heksenwegen’ in Oudewater
1657 Het stadsbestuur geeft toestemming voor de start van een beukmolen
1657 Gekozen tot burgemeesters: Dirck Jansz Verwey en Nicolaes Jansz Speyer
1657 December: vier jongens verdrinken, mogelijk bij het schaatsen: weesjongen Dirck Pieterse, de zoon van Antony Spits (Harmen), de zoon van Jan Jansse de Vos (Pieter), de zoon van de huisvrouw van Claes Leenderse Bock
1658 De molen op het zuidwesterpunt van de stadswal blijkt van steen te zijn
1658 Gekozen tot burgemeesters: Willem Tromper en Gijsbert van Praet
1658 De visbanken zijn vernieuwd
1659 Hendrik Schrijver aangesteld als baljuw
1659 Dirck Tromper genoemd als secretaris van de stad, hij sterft in 1673
1659 Gekozen tot burgemeesters: Willem Tromper en Gijsbert van Praet

1660 Abraham Bredius als bursaal namens Oudewater in Leiden

1661 10 juni: Willem Tromper verhoort de 14-jarige dievegge Sijtje Jansz
1661 2 augustus: Niesje Cornelis Pieters wordt vermoord in huis gevonden, Willem Pieters Tromper is aanwezig bij de lijkschouwing en de eerste verhoren van poortwachters en herbergiers
1661 Maandag 8 augustus: Tromper is één van de schepenen die de getuigen verhoort
1661 September: Michiel van Gouda ook bekend als manke Michiel wordt vermoord gevonden; Willem Pietersz Tromper is op 27 september bij de lijkschouwing
1661 Arien Robbertsz aangesteld als kassier in de Bank van Lening
1661 Gekozen tot burgemeesters: Nicolaas Jansz Speijert en Adriaen Verweij
1661 November: Dirck Dirksz is verdronken en spoelt aan op de trappen bij de herberg Het Bonte Paart
1662 Oprichting lakenkopersgilde
1662 De landerijen van het convent en het gasthuis zijn opgemeten, de resultaten worden vastgelegd in een kaartboek
1662 Gekozen tot burgemeesters: Willem Tromper en Simon Speijert
1663 Gekozen tot burgemeesters: Willem Tromper en Simon Speijert
1664 Aert van Duyn wordt poorter in Oudewater; hij komt uit Heukelom en is bakker en grutter
1664 Barent Dijckman wordt opgepakt en verhoord voor zijn buitenechtelijke affaires
1664 Gekozen tot burgemeesters: Nicolaes Jansz Speijert en Gijsbert van Praet
1665 De Broeckerpoort wordt gerenoveerd
1665 Gijsbert van Crayesteijn aangesteld als baljuw
1665 Gekozen tot burgemeesters: Nicolaes Jansz Speijert en Gijsbert van Praet

1666 Pestepidemie, de laatste overlevende van de Oudewaterse Moord sterft
1666 Jannitie Joosten laat een legaat na aan het weeshuis voor een jaarlijkse feestmaaltijd op haar verjaardag, 2 februari
1666 Burgemeesters: Willem Tromper en Pieter Jacobsz van der Horst
1667 De IJssel wordt van Goejanverwelle tot Montfoort uitgediept
1667 Gekozen tot burgemeesters: Willem Tromper en Pieter Jacobsz van der Horst
1668 De Linschoterpoort en de Waardpoort zijn zwaar vervallen en moeten worden hersteld
1668 Gekozen tot burgemeesters: Gijsbert Dircxz van Praet en Hendrick Claesz Lexmont
1668 Aefjen Gerritsz van de Lande, weduwe van Jacob Jansz Proncker, vertrekt met Cornelis Jansz Krijger uit Oudewater en laat haar vier kleine kinderen achter; een jaar later stuurt de familie de kinderen herhaaldelijk naar het huis van burgemeester van Lexmont omdat zij niet meer voor het onderhoud willen opdraaien
1669 Arnoldus van Duyn beschrijft de Oudewaterse moord
1669 Johan van Leeuwen aangesteld als baljuw
1669 Gekozen tot burgemeesters: Hendrick Claesz Lexmont en Lubbert Wijnantsz van Oort
1670 Nieuwe generale ordonnantie voor de schippers, gevolgd door ordonnanties voor de specifieke veerdienste
1670 Mr. Hendrik Schimmelpenning aangesteld als baljuw
1670 Gekozen tot burgemeesters: Lubbert Wijnantsz van Oort en Willem Tromper
1671 Gekozen tot burgemeesters: Willem Tromper en Cornelis de Lange
1672 Het Franse leger bezet Oudewater gedurende enkele weken (26 juni tot 13 juli)
1672 Cornelis Amilius de Koning, zoon van mr Johan de Koning legt op 15 april de eerste steen van de nieuwe Linschoterpoort (bron???)
1672 Gekozen tot burgemeesters: Pieter van der Horst en Cornelis de Lange
1672 November: bezuinigingen
1673 Pestepidemie
1673 Maart: Willem Tromper overlijdt
1673 Pastoor Nicolaas van der Hee overlijdt
1673 Gerard Kersseboom aangesteld als secretaris van de stad
1673 Jan Tonis Jentel aangesteld als weesvader
1674 Sloop van de schans bij Hekendorp op bevel van Willem III
1674 Mr. Quirijn van Strijen aangesteld als baljuw
1674 Leendert van Sprinckhuijsen aangesteld als weesvader
1676 Bezuinigingen in het weeshuis
1677 Doorbraak van de Lekdijk in januari, schade aan de landerijen rond Oudewater en aan de singels.
1677 Nieuw reglement voor het weeshuis
1677 Gekozen tot burgemeesters: Johan de Koninck en Dirck A. Munter
1679 Cornelia Joris op 19 april beëdigd als waagmeesterse
1680 Oprichting bakkersgilde
1680 Eerste vermelding van het katholieke kerkje in het Heilig Leven
1681 Martinus Naveu aangesteld als weesvader
1681 Gekozen tot burgemeesters: Johan de Koninck en Boudewijn Alckemade

1682 Twee vondelingen bij (Jacob) Backer op de stoep gelegd
1682 Een echte heks in de stad: na drie dagen op water en brood wordt ze verbannen
1682 Gekozen tot burgemeesters: Johan de Koninck en Boudewijn Alckemade
1683 Brand in de brouwerij ‘het wapen van Oudewater’ aan de Havenstraat; vonken gaan in de richting van het kruitmagazijn bij het weeshuis
1684 Vechtpartij buiten de Linschoterpoort tussen Roelandt van Aalst en Huijch Tonissen Vuijthof; de laatste overlijdt.
1685 Terechtstelling van Roelandt van Aalst wegens doodslag en overtreden van het vonnis van verbanning
1686 Johan de Koninck overlijdt, in maart
1686 Cornelia Joris weer genoemd als waagmeesterse (ORA 137)
1686 Sibrant van Veen en Anneken Jans Ramp aangesteld als weesvader en weesmoeder
1688 Moord op Pieter Jans Beenhouwer; zijn vrouw Lijntje Dirks de Bruyn bekent en wordt geëxecuteerd
1689 The Glorious Revolution en de oorlog met Frankrijk veroorzaken de nodige drukte in de Hollandse Waterlinie. In Oudewater worden waardgelders geworven en ook drie weesjongens melden zich aan.
1690 De Latijnse school is opgeheven, het gebouw aan de Nieuwstraat wordt verkocht voor de sloop
1690 Cornelia Joris weer genoemd als waagmeesterse (resoluties vroedschap)
1690 Mr. Pieter Schrijver van Roodenburgh aangesteld als secretaris van de stad
1691 Lijntje Korssen wordt doodgestoken, 12 jaar oud
1691 Goosewijn Trompet is dankzij Isaac Rombouts bevrijdt uit slavernij; hij was galeislaaf op een turks schip.
1693 Aernt van Wijngaerden aangesteld als weesvader
1694 Mr. Cornelis Schaap aangesteld als baljuw
1699 Lysbeth Zegers, gehuwd met chirurgijn mr. Hugo de Goyer, wordt beschuldigd van kindermoord.
1699 Herman Bitter tot schoolmeester en voorzanger aangesteld