Oudewater, begin december 2018

 

Geachte dames en heren, leden van de Geschiedkundige Vereniging Oudewater,

 

N I E U W

= informatie over de lezing over Herman de Man, woensdag 12 december  

= oproep vervoer minder-mobiele leden

= informatie over meerdaagse excursie van mei 2019

= sinterklaasaanbieding / kerstaanbieding

 

NB: deze brief omvat 8 pagina’s tekst, waarin opgenomen twee bijlagen, van de reiscommissie

 

Activiteiten voor leden

 

Terugblik                                                                 

 


Ons jubileum (3 november)

Een gezellige en lekker voedzame avond in De Klepper met ook nog leerzaam voedsel voor de geest. Een best moeilijke plaatjespuzzelquiz zorgde voor heel wat hoofdbrekens!

 

De novemberlezing (13 november)

De lezing “Een kleine geschiedenis met grote gevolgen: onbekende achtergronden bij de geschiedenis van de Heksenwaag te Oudewater” is helaas moeten vervallen wegens persoonlijke omstandigheden van de spreker.

 

Arminiuswinter: de debatavond (22 november)

Of we er nu uit zijn, “Arminius: ketter of kanjer?”, ik weet het niet. Wel weet ik dat over dit onderwerp boeiend, op hoog academisch niveau en op humoristische wijze gedebatteerd kan worden.

 

Reünieavond (27 november)

Een leuke avond waar herinneringen zijn opgehaald aan de hand van een mooi beeldverslag van onze leden Wil en Corry van der Heijden. Ons lid Pim Brinkman “schilderde” een prachtig beeld van het Drieluik ’t Lam Gods (en zijn schilder) in de Sint Baafskathedraal in Gent dat tijdens de reis bezocht is.

Ook is er informatie gegeven over de komende reis.  Zie de brief van de reiscommissie aan het einde van de ledenbrief.

 

Vooruitblik

 

OPROEP

We beginnen met een oproep. Bij de oktoberlezing hebben we gezien dat er meer-mobiele leden waren die minder-mobiele leden hebben opgehaald (en weer thuisgebracht naar we aannemen).

Dat is een prachtig initiatief. Het bestuur wil dit graag bevorderen.

Er kunnen onder onze leden/ lezers mensen zijn die graag opgehaald willen worden, maar niemand weten om dat te vragen . . . . meldt U dat s.v.p. aan ons secretariaat.

En er kunnen onder onze leden/ lezers mensen zijn die graag iemand willen ophalen, maar niemand weten om dat te vragen . . . . meldt U dat s.v.p. aan ons secretariaat.

Dan kan het secretariaat wel zorgen dat er een koppeling tot stand komt.

  

Dan de volgende lezing:

  

Woensdag 12 december

“Herman de Man”, lezing door de heer Gé Vaartjes

Zaal: De Rank aan de Noorder Kerkstraat te Oudewater, aanvang 20.00 uur

Herman de Man en Oudewater zijn sterk met elkaar verbonden. De Man woonde hier in zijn jeugd en vond hier zijn graf. De beeldengroep op de Markt herinnert aan hem en de Vereniging Herman de Man zetelde in Oudewater.

 

 

 

Herman de Man (1898-1946) is vooral bekend door zijn roman Het wassende water, die als televisieserie enkele malen met groot succes is herhaald. In zijn boeken gaf De Man een indringend beeld van de Hollandse polders en hun godsvruchtige boerenbevolking.

Zijn eigen leven reikte verder dan het polderlandschap. Als zoontje van een armelijke joodse koopman ontwikkelde hij zich tot een onstuimige jongeman, die rooms-katholiek werd, met zijn joodse vrouw een groot gezin stichtte en een van Nederlands bekendste schrijvers werd.

 

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte hij voor Radio Oranje in Londen en werd hij omroepleider van de Curaçaose Radio-omroep. Na de bevrijding moest hij accepteren dat zijn vrouw en vijf van zijn kinderen in Auschwitz waren vermoord. In 1946 kwam De Man om het leven bij een vliegtuigongeluk op Schiphol.

 

Over dit turbulente en tragische leven schreef Gé Vaartjes in 1999 een veelgeprezen biografie. Enkele persstemmen: ‘Een papieren monument dat verbijstert, verwart, met afgrijzen vervult en tot tranen toe roert’ (de Volkskrant). ‘Het is een geweldig boek’ (Maarten ’t Hart in o.m. Haarlems Dagblad).  In 2006 volgde Beeld van De Man, een fotoboek.

 

De lezing wordt begeleid door een beeldpresentatie van grafisch vormgever Pim Oxener.

 

   Herman de Man) (foto: archief spreker 

 

Over de spreker:

Gé Vaartjes (1954) is neerlandicus. Tot medio 2015 doceerde hij het vak Nederlands aan het Haagse Gymnasium Haganum. Voor de Erasmus Academie geeft hij Hovo-cursussen. Hij publiceerde onder meer in literaire tijdschriften als De Gids, De Parelduiker, en Literatuur en leverde bijdragen aan vele andere uitgaven, bijvoorbeeld van het Literatuurmuseum. In juni 2010 promoveerde hij aan de Leidse universiteit op een biografie over de schrijfster en toneelcritica Top Naeff (1878-1953). Thans werkt hij aan een biografie over Godfried Bomans (1913-1971). Hij was enkele jaren bestuurslid van de Vereniging Herman de Man.

 

Verkoop:

In de pauze en na afloop bieden zowel de spreker als de Vereniging boeken van en over Herman de Man te koop aan.

 

Deze avond bevelen we natuurlijk weer van harte aan in uw aandacht!

  

En verder alvast een beetje volgend jaar:

  

2019

 


Maandag 7 januari

Nieuwjaarsreceptie en lezing: “Boer en erfgoed” door mevrouw Marina Laméris

Zaal: Stadhuis aan de Visbrug te Oudewater, aanvang 20.00 uur

Woensdag 13 februari

“Pieter Breugel de Oude”, lezing door Gerard Korman

Zaal; De Rank aan de Noorder Kerkstraat te Oudewater, aanvang 20.00 uur

 

Donderdag 14 maart

Jaarvergadering en lezing: ”Streektaal of dialect” door de heer Ton den Boon

Zaal: nog nader te bepalen, NIET het Stadhuis, te Oudewater, aanvang 20.00 uur

 

Zaterdag 6 en zondag 7 april (waarschijnlijk)

Opening nieuw seizoen Stadsmuseum

 

Maandag 15 april

“Duizend jaar strijdt tegen het water”, lezing door de heer Theo Aartsen

Zaal: Zalencentrum aan de Westsingel te Oudewater, aanvang 20.00 uur.

 

Woensdag 19 juni

Lezingavond

 

En verder in de planning:

In mei: de meerdaagse excursie

In juni: de kleine excursie

In september; de grote excursie

 

Uit de vereniging 

 

Sinterklaasaanbieding / Kerstaanbieding / Decemberaanbieding

Voor een vriendenledenprijs van € 10, =. Welke Sint grijpt deze kans niet om “Het Verhaal van de Straten van Oudewater” in een bevriende schoen te leggen? De secretaris heeft het mobiele nummer van de boekenpiet. Trouwens ook van de Kerstman. Onder de Kerstboom is ook ruimte voor ons prachtige Stratenboek. Toch?

 

Facebook

Hebt u al eens gekeken op onze Facebookpagina Oud-Oudewater?

Instagram

Hebt u al eens gekeken op ons Instagramaccount Oud.Oudewater?

 

Allebei de moeite waard hoor!

 

Collectie

Ons lid Otto Beaujon heeft de functie conservator op zich genomen. Het bestuur is hier heel blij mee.


 

Een van de doelen van onze Vereniging is het bewaren en conserveren van geschiedkundig waardevol en/of interessant materiaal. Het moet wel direct of indirect betrekking hebben op de historie van Oudewater. Als u over materiaal beschikt dat voor onze collectie interessant zou kunnen zijn, neemt u dan gerust contact op met het secretariaat: info@geschiedkundigeverenigingoudewater.nl of via 06-22140752.

 

Van de reiscommissie

Op de reünieavond heeft de reiscommissie al een en ander verteld. Op de pagina’s 5 t/m 8 vindt u hun uitgebreide informatie. Op verzoek van de commissie voeg ik daar nog aan toe:

= Mocht u als single geïnteresseerd zijn in deelname, maar de extra kosten van een éénpersoonskamer te hoog vinden, neemt u dan even contact op een van de leden van de reiscommissie. Wellicht kan de commissie dan bemiddelen in het delen van een kamer.   

 

Benoemingen

Het Bestuur heeft de functie adviseur van de Geschiedkundige Vereniging Oudewater ingesteld. Adviseurs kunnen gevraagd en ongevraagd advies uitbrengen aan (het bestuur van) de Vereniging.

En vervolgens zijn tot adviseur benoemd:

Nettie Stoppelenburg

Peter den Hertog

Caio Haars

Otto Beaujon  

 

Mededelingen van derden

Wij zijn attent gemaakt op deze website: Ode aan de synode, www.synode400.nl. Wellicht interessant als u naar aanleiding van onze “Arminiuslezing” van oktober (nog) meer wilt weten over de Dordtse Synode.

  

Slot

Het Bestuur hoopt velen van u te ontmoeten bij onze verenigingsactiviteiten.

Namens het bestuur, met een vriendelijke groet,

Nell van Gool - van Liessum, voorzitter

Gé de Gunst, secretaris

 

Nu volgen nog twee berichten van de Meerdaagse-reiscommissie.

 Zie pagina 5 t/m 8

 

GESCHIEDKUNDIGE VERENIGING OUDEWATER

           

     Commissie meerdaagse excursies

 

Oudewater, november 2018

 

Beste leden van de GVO,

 

Voor onze meerdaagse excursie is de keuze gevallen op Wallonië in België en we denken daarmee u weer een prachtige reis te kunnen aanbieden.  De reis staat in het historisch perspectief van de Roerige Tijden van Oudewater en grijpt terug naar de geboorte van onze Republiek. Het gekozen thema is:

 

“Roerige tijd der Lage Landen”

De geboorte van Nederland

 

We brengen een bezoek aan enkele betekenisvolle locaties die de bakermat van deze geschiedenis hebben gevormd. Wij laten ons daarbij door Nettie Stoppelenburg leiden met een terugblik in die geschiedenis.

 

In vogelvlucht een indruk van het programma:

We bezoeken o.a. de plaatsen Leuven, Mechelen en Lier. Daarnaast hebben we ook een dag met bijzondere locaties en zullen zeker ook aandacht hebben voor ontspanning en contact.

Na de keuze van vorig jaar voor een Van der Valk Hotel hebben we ook nu weer een Van der Valk hotel gekozen: in Nijvel.

Zie ook de bijlage bij deze brief.

 

We moesten helaas afscheid nemen van KRAS. In het reisbureau Historizon - waarmee we inmiddels ook al een geslaagde dagtocht naar het Vredepaleis hebben gehad - denken we een goed alternatief te hebben gevonden.

 

De kosten van de reis hebben we kunnen afspreken op € 510, = Voor een eenpersoonskamer moet u rekenen op een toeslag van € 99.

In dit bedrag zijn de diners, enkele koffiestops en lunches, alle excursie en fooien begrepen.

 

Als datum hebben we gekozen voor de periode maandag 21 t/m vrijdag 24 mei 2019

 

In verband met het bespreken van het hotel verzoeken wij u vóór 1 januari uw belangstelling voor deze reis kenbaar te maken. De deelname is beperkt tot maximaal 50 personen.

 

Ter bevestiging van uw deelname en de betalingen aan “Historizon” verzoeken wij u bij aanmelding

tevens een aanbetaling te doen van € 125 per persoon op rekening van de Geschiedkundige Vereniging Oudewater: NL44RABO 0141098082.

Dit geldt ook voor degenen die zich reeds hebben opgegeven tijdens de presentatie op 27 november.

 

U kunt zich voor de reis opgeven bij Jaap van der Laan of het secretariaat van de GVO info@geschiedkundigeverenigingoudewater.nl

 

Met vriendelijk groet,

De excursie-commissie

 

Gert Hoogendoorn           tel. 0348 - 56 2600  g.a.hoogendoorn@planet.nl

Jaap van der Laan           tel. 0348 - 56 2516  jaapvanderlaan@wxs.nl  

Ton Spaan                       tel. 06- 57 323 551  ton-spaan@planet.nl  

 

 

P.S.  Deelnemers dienen een goede reis- en annuleringsverzekering te hebben. Er bestaat de mogelijkheid dat via het reisbureau te doen. Indien u dat wenst wordt u verzocht dit tijdig op te geven aan Jaap v.d. Laan.

Thema meerdaagse reis 2019

“Roerige tijd der lage landen”

De geboorte van Nederland

Van Unie naar Republiek “...onbehoorlijke handelinghe der Walen".

Van 21 t/m 24 mei

We zullen ons inhoudelijk voor onze reis laten leiden door de ontwikkelingen aan het slot van de 80-jarige oorlog waar de Gewesten van de Nederlanden zich ontworstelden aan het juk van de Spanjaarden. Dat lukte via de Pacificatie van Gent, de Unie van Atrecht en Utrecht en uiteindelijk bij de beëindiging van de oorlog in het verdrag van Munster de Staat der Nederlanden werkelijkheid werd.

De plaatsen die we aandoen hebben een relatie via personen, gebouwen of een historische gebeurtenis, met het stichten van de republiek en later het Koninkrijk der Nederlanden.

Als uitvalsbasis opereren we vanuit het Van der Valk hotel in Nijvel.

Na onze goede ervaringen van ons verblijf van 2017 in het VdV-hotel nabij Gent hebben we weer voor een VdV-hotel gekozen

De kosten van deze reis bedragen € 510 pp. (1 kamer toeslag € 99)

Programma…..

Dag 1           Oudewater…..Leuven….Hotel

Bezoek aan o.a. de universiteitsbibliotheek Leuven, een

wandeling door het groot begijnhof waarbij we aansluitend een bezoek brengen aan de St. Pieterskerk.

In deze kerk bevindt zich de prachtige expressie van het laatste avondmaal geschilderd door Dieric Bouts

 

 

 

 

Dag 2           Bezoeken we het Klooster Monastère in de Ardennen

Bezoek klooster en de schitterende Byzantijnse kerk/Latijnse kerk etc.

 

 


  

en de scheepslift van Strépy-Thieu


Dag 3           Een uitgebreid bezoek aan Mechelen  

 

Geleide wandeling met bezichtigen van:

 Gemeentehuis

Schepenhuis

 

 

 

St-Romboutskathedraal

Hof van Busleyden
Hof van Savoye

 

 

 

 

’s-Middags zal Nettie ook vast een duitje in het zakje doen voor de liefhebbers

 

  

Aan het eind van de middag een bezoek aan Bierbrouwerij “Het Anker” voor ons namiddagse borreltje

 

 

 

 Dag 4                    Lier - Oudewater 

De patroonheilige van de stad, de heilige Gummarus die de stad ook zou hebben gesticht, beschermt de pelgrim tegen elke vorm van breuken. Of het nu gaat om botbreuken, gebroken takken of echtbreuken, Gummarus beschermt daar al eeuwen tegen.

Het bijzondere aan dit bezoek is dat in 1496 in Lier het huwelijk voltrokken werd tussen Filips de Schone en Johanna van Castilië (Johanna de waanzinnige). Dat was een ongekend evenement voor die tijd. Een Spaanse koning die vanuit Spanje naar de Lage Nederlanden kwam om te trouwen.

 

Bezoek aan de St. Gummaruskerk



 Zimmertoren

 

Hier hoort een heel bijzonder verhaal bij.

De Zimmertoren is een toren in Lier, België, genoemd naar uurwerkmaker Louis Zimmer

In 1928 schonk Zimmer aan de stad Lier een uurwerkmechanisme (de Jubelklok) dat diverse tijden en kosmische en andere periodieke verschijnselen aangeeft.

 

Deze klok bevat onder meer een van de traagst bewegende mechanische wijzers ter wereld (één omwenteling per 25.800 jaar als aanduiding van de precessie van de aarde).

Precessie is de beweging die de draaias van een roterend voorwerp maakt onder invloed van een uitwendige kracht. Vergelijk de draaiing van een tol en de wisselende beweging van de verticale as

 

Afsluitend diner in “De Engel “in Houten.


         

 

 

Reisverslag van de Grote Excursie-dag van de

Geschiedkundige Vereniging Oudewater

Zaterdag 22 september 2018

 

Rond 09.00 uur vertrok een gezelschap van 45 personen met een bus naar Den Haag.

Bij aankomst, in het Vreedehuis nabij het Vredespaleis, werd de koffie met appelgebak geserveerd.

Dit huis is in bezit van de Antroposofische Vereniging Nederland en huisvest het Haags Studiecentrum met de bibliotheek ervan.

Hier werd de ontstaansgeschiedenis van het Vredespaleis toegelicht.

Hoe ontstaan?

Eind 19DE eeuw waren veel landen hun krijgsmachten aan het versterken, omdat er tussen landen veel oorlogsdreiging bestond. Een aantal kenmerkende vredesinitiatieven van invloedrijke personen, waaronder Nobel, vonden gehoor bij Tsaar Nicolaas II,  die een groot aantal landen uitnodigde voor een internationale conferentie over vrede en ontwapening. Dit leidde tot de Vredesconferentie van 1899. Gehouden in het wat kleine, neutrale Nederland onder Koningin Wilhelmina. Op Russisch/Amerikaans initiatief werd het Permanent Hof van Arbitrage opgericht, om zo op vreedzame wijze, geschillen tussen landen tot oplossing te brengen. Begin 20ste eeuw werd een permanente vestiging in Nederland gezocht en op een mooi, beschikbaar gesteld terrein aan de rand van Den Haag gerealiseerd. Het aldaar gebouwde Vredespaleis werd begin 20Ste eeuw mogelijk door een substantiële schenking van de Amerikaanse staalmagnaat Andrew Carnegie, die destijds 1,5 milj. dollar (3,7 milj gulden) daarvoor in een stichting onderbracht. Aanvankelijk bood het huisvesting aan het Permanent Hof van Arbitrage en de Bibliotheek voor Internationaal Recht. Tegenwoordig naast dit Hof:

Het Internationaal Gerechtshof van de VN.

De Haagsche Academie voor Internationaal Recht. (separaat gebouw op hetzelfde terrein)

De Bibliotheek. (separaat gebouw op hetzelfde terrein)

De Carnegiestichting. (als eigenaar wordt beheer en onderhoud verzorgd)

Het paleis.

Het gebouw werd in neorenaissance stijl ontworpen door de Franse architect Louis Cordonnier. De bouw vond plaats van 1907-1913 en werd in 1914, onder veel internationale belangstelling, geopend. Het oorspronkelijke plan met vier grote torens werd versoberd tot een grote en een kleine toren. Het gebouw is zowel buiten als binnen indrukwekkend. De rondleiding laat zien dat het een echt werkpaleis is, dat dagelijks werkzaamheden huisvest. De stijl is consequent doorgevoerd en opvallend zijn de door veel landen geschonken onderdelen herkenbaar. In veel van die onderdelen zijn, daar waar mogelijk, tekenen van vrede en gerechtigheid in verwerkt. De hekken rond het terrein door Duitsland, de toegangsdeuren door België, de glas in lood ramen door Nederland en de Porseleyne Fles uit Delft leverde de tegelplateau’s. Het marmer o.a. voor de vloeren door Italië. Daarnaast zijn geschenken in het interieur gedaan, zoals de 3,5 ton zware en kostbare vaas door Rusland, het Christus beeld door Argentinië en het immens grote tapijt in de bovenzaal, voor de Algemene Vergadering, door Turkije en de olifantstanden ervoor staand door Kenia.

In het toeristencentrum is,in chronologische volgorde, aangegeven en in beeld gebracht de kenmerkende feiten van de ontstaansgeschiedenis van het paleis en zijn “bewoners”.

In het voornoemde Vreedehuis werd de lunch gebruikt.

Na de lunch bezocht:

De Mesdagcollectie.

Mesdag (1831- 1915) is een telg van de rijke Groningse bankiersfamilie.

Was aanvankelijk werkzaam op het bankierskantoor, maar legde zich later geheel toe op de schilderkunst. Stond onder meer onder invloed van de schilder W. Roelofs (1822-1897) en werkte kort in Noorwegen en Brussel voordat hij zich in Den Haag vestigde. Vooral bekend door zijn vele zeegezichten, maar schilderde ook wat portretten en een paar stadsgezichten. Was voorzitter van de bekende Haagse kunstkring “Pulchri Studio”, bankier en collectioneur. Schonk in 1903 zijn verzameling aan de staat als Rijksmuseum Mesdag Den Haag, thans onderdeel van het van Gogh Museum. In een typisch 19de eeuw-se sfeer worden naast enkele grote werken van hemzelf werken tentoongesteld van de schilders van de Haagse School zoals Israéls (Jozef) (1824-1911), Mauve (1838-1888) en Mancini. Ook werken van de Franse School van Barbizon zoals Corot, Daubigny en Rousseau. Ook zijn daartussen enkele moderne stukken en kunstuitingen opgenomen en tevens beelden van de kunstenaar, die in een kleine zeilboot de Atlantische Oceaan wilde oversteken, maar dit met zijn dood moest bekopen.

Panorama Mesdag.

Bij de introductie wordt het ontstaan van de Panorama verteld (1880-1881) en de technieken daarbij toen gebruikt, zoals de cylinder projectie, de vlakken indeling en het hefplateau, gebruikt bij het verder uitwerken. Het geheel is eerst op ware grootte uitgetekend en daarna een record tijd ingekleurd door Mesdag, Breitner (1857-1923) en een tweetal panoramaschilders. Gebruik gemaakt wordt van het beïnvloeden van het gezichtsvermogen opgeroepen door de donkere gang, de splitsing van het licht uit de lichtkoepel. Het een direct op het doek en het ander indirect door het doek aangebracht boven het uitzichtbordes. Het toont rondom Scheveningen in de 19de eeuw, het strand met bomschuiten van de vissers, de cavalerie en de strandgasten. Ook werd ons een blik gegund “achter” de coulissen om zo een indruk te krijgen wat een indrukwekkend geheel het is.

 

Tot slot werd gelegenheid gegeven om rond het Binnenhof op een van de “droge” terrassen een drankje te drinken.

 

De bus bracht ons terug naar Oudewater waar om rond 18.30 uur een eind kwam aan een interessante en aantrekkelijke excursie, waarvoor de commissie dank werd gezegd.

HLN.